به باور ایرانیان باستان؛ خداوند هستی را از دو بن ـ روشنایی و تاریکی ـ آفرید. آنگاه انسان نخستین «مهرهرمز» را به نبرد با تاریکی فرستاد. در این مبارزه انسان شکست خورد و اسیر تاریکی شد، اما در واپسین دم بارقه ای از روح خویش «دانایی و آگاهی» برای یاری او فرستاد، تا به وسیله آن بتواند از تاریکی و اسارت رهایی یابد.